Cálida acollida en Cedeira ao Nº 6 (2019) da revista Terras do Ortegal

.

Foto: Enrique Vázquez

O venres 25 de outubro finalizaba en Cedeira a rolda de presentacións do Nº 6 da revista Terras do Ortegal, efectuadas anteriormente no Barqueiro (Mañón), Cariño e Ortigueira. Último lugar, que sen embargo, respondendo á sentencia clásica, se transformou tal vez na presentación máis animada.

Non era para menos, pois o número deste ano de Terras do Ortegal, revista de estudos locais, tiña o dossier específico adicado a Cedeira.

Foto: Enrique Vázquez

Ás 8.15 da tarde, no Palacete tiña lugar o comenzo da presentación, coordinada por Ermitas García, concelleira de Cultura de Cedeira. En sucesivas alocucións foron participando (e por esta orde) o musicólogo Xosé Antón Suárez Aneiros, o presidente de Terras do Ortegal, Xosé Mª Torres, a escritora Luli Dopico o directivo de Mares de Cedeira, Jose de Vigo, o profesor e x-alcalde de Cedeira José Luis Vergara, o arqueólogo Emilio Ramil e o párroco de Teixido, Antonio Rúa. 

Todo iso cun local que se fixo pequeno para acoller ao público que concurriu ao acto, no que se encontraba o alcalde, Pablo Moreda, o Cronista Oficial de Cedeira, Rafael Usero e o autor da fotoagrafía da cuberta deste número da revista, o fotógrafo Xosé Cheda, unha fermosa vista desde o miradoiro de Santo Antonio de Corveiro.

Foto Victoria Dïaz

Tralas amables palabras da concelleira, o musicólogo Antón Suárez presentou con paixón e profundidade unhas calas sobre a importancia de Roxelio de Leonardo Bouza, o importante músico cedeirés. 

Foto Victoria Dïaz

Pola súa parte Xosé Mª Torres, que disculpou a ausencia do historiador cedeirés Xosé Manuel Suárez, que colabora cunha acertada síntese sobre a Historia Contemporánea de Cedeira, agradeceu ao concello a acollida, e tamén aos autores dos artigos, e de forma especial aos lectores, responsables de que a iniciativa da revista se manteña vizosamente tras seis entregas desde 2014, cunha pléiade de mais de 80 artigos e outros tantos autores. A continuación Luli Dopico ofreceu unhas notas da interesante entrevista que realizou a Rafael Usero, 1ue presenta datos poucos coñecidos da sua vida.

Foto Victoria Dïaz

Jose de Vigo, cunha animosa intervención, marca da casa, substituiu a Carme Lorenzo -que non puidoestar presente no acto- autora dun artigo sobre as relación museo Mares de Cedeira-Escola, lembrando varias exposicións relacionadas con naufraxios que marcaron o pasado da vila cedeiuresa: o do Goizeko Izarra (Estrela da mañá) en 1928, a do San Andrés ou Manchester en 1936 e o do Villa de Cedeira en 1946. José Luis vergara presentou tamén con paixón unhas notas sobre un pasado incómodo: o campo de concentración que as autoridades franquista instalaron na vila nos anos 1936-1937, e por onde pasaron -morrendo algúns- centro de prisioneiros republicanos, sobre todo de Asturias.

Foto Victoria Dïaz

Emilio Ramil, responsable da intervención arqueolóxica no castro de Punta Sarridal deu a coñecer en primicia unha proxección coa reconstrucción en 3D da sauna castrexa atopada alí, un instrumento cun interese didáctico notable.

Por último Antonio Rúa, recentemente “ascendido” a párroco de San Andrés de Teixido fixo un achegamento aos valores arquitectónicos e artísticos do Santuario de San Andrés. Lembrou a necesidade de visitar tamén a igrexa de Régoa, matriz da de San Andrés e seguramente modelo da mesma, a pesar de que hoxe polos cambios efectuados na fábrica do santuario -non todos exitosos- sexa apenas recoñecible esa impronta.

Foto: Enrique Vázquez

Destacou o valor artístico da porta Norte da capela -o resto da arquitectura ten pouco valor-, e fixo un canto á importancia do santuario, que calificou sen ambaxes como o máis importante de Galicia, e moi anterior por suposto, pois as súas raíces se afunden en ritos precristianos, que o de Santiago de Compostela. Nunha intervención trufada de anécdotas -celebradas con alborozo polo público- e con puntualizacións moi opotunas e precisas de Usero, Cronista de Cedeira,, finalizou clamando pola restauración do busto relicario de San Andrés, unha xoia, pero moi deteriorado polo paso do tempo, procedente dun obradoiro napolitano do século XVII.

------- 

Fotos: Victoria Díaz e Enrique Vázquez

Texto: Xosé María Torres

.

«Viaxe ao Alén», o novo libro de Obdulia Dopico

.

O outono chega á nosa comarca cunha nova obra de creación da nosa amiga Luli Dopico: «Viaxe ao Alén».

Este sábado 26 de outubro, ás 8 da tarde, terá lugar a presentación no Teatro de Beneficencia de Ortigueira, nun acto que contará coa presenza da autora e da profesora Carmen Loureiro, que se encarga do prólogo da obra. Pero antes das palabras e do coloquio coa nosa escritora, poderemos disfrutar dunha proxección audiovisual con imaxes de Álvaro Fernández Polo, autor asimesmo das fermosas fotografías a cor que ilustran cada capítulo do libro.

Luli amósanos nesta nova novela outra aventura da sarxento Tona Andújar, sarxento da Guarda Civil, a personaxe creada por ela e que xa nos deu varias entregas: A pena das calandras, editada pola autora e O segredo da runa, editado por Terras do Ortegal en 2018.

Cal é o argumento do libro? Mäis alá do título, suxerente e misterioso, non hai moitos datos nas guardas ou na contraportada do libro, pero á espera de lelo con calma, podemos aventurar que teña algo que ver co Santuario de Santo André de Teixido, do que temos vista algunha imaxe, co característico enfoscado branco das paredes exteriores, nunha ollada rápida ás súas páxinas.

Hai que agradecer que os concellos da comarca (Cariño, Cedeira, Cerdido, mañón e Ortigueira), así como proxecto de Xeoparque de Cabo Ortegal e a plataforma Turismo do Ortegal, apoiaron a saída desta obra.

O deseño e maquetación, así como a montaxe e selelcción da música do audiovisual, corre a cargo de Toñi Girón, que presta a súa experiencia nesta difícil arte de forma altruista á nosa escritora e a tantas outras iniciativas da zona.

Desde Terras do Ortegal aplaudimos con agarimo esta nova mostra de creatividade da nosa amiga Luli Dopico, a escritora máis destacada da nosa comarca na actualidade.

--------------

Presentación do Nº 6 (2019) de Terras Ortegal en Cariño

Coa colaboración do Concello de Cariño, Terras do Ortegal presentará o próximo día 11 de outubro, venres, ás 8 da tarde, o número 6 da revista, xa presentada en semanas pasadas nos concellos de Ortigueira e Mañón.
Contará coa participación das seguintes persoas:

- Jonathan Miranda, concelleiro de Cultura
- Manel Bouzamayor, vicepresidente de Terras do Ortegal
- Xosé-Lois Armada, investigador INCIPIT do CSIC
- Emilio Ramil, arqueólogo
- Antonio Rúa, vigairo parroquial de San Andrés de Teixido

O número deste ano conta con 13 artigos, algúns deles incluidos nun dossier temático, habitual na revista, que está adicado ao concello de Cedeira. Colaboran  varios autores cariñeses, como Xosé-Lois Armada e Emilio Ramil, e outros investigadores e colaboradores do ortegal ou fora dela.

O sumario completo deste número da revista é o seguinte:

Novos ilustradores da comarca	ORTIGUEIRA: Miguel Torres, Carlo Zara CEDEIRA: Mauro Ces, Martín Fernández e Ángela Rosa Rodrígues
Xosé María Leal Bóveda	Notas para o estudo da pesca no Cantábrico galego nos séculos XVIII-XIX. Gremios, artes, cataláns. O viño e o pan do mar. Os Galcerán e os Catá
María Quintiana	O rexurdir do Festival de Ortigueira en 1995
Anxo M. Rosende Fernández	Notas para o estudo do asociacionismo ortegano no primeiro terzo do século XX (I): As sociedades de recreo.
Henrique Tello	A posta en marcha do instituto de Ortigueira en 1978. XL aniversario
	DOSSIER Concello de Cedeira
Obdulia Dopico	Entrevista a D. Rafael Usero, Cronista Oficial de Cedeira
Xosé Manuel Suárez	Apuntamentos para unha historia contemporánea de Cedeira
Xosé Antonio Suárez Aneiros	Don Roxelio de Leonardo Bouza, músico cedeirés
Carmen Lorenzo	Museo, mar e escola. Dous proxectos de investigación.
José Luis Vergara	O campo de concentración de prisioneiros de Cedeira (1937)
Emilio Ramil	Sauna castrexa do Campo do Castro en Cedeira
Xosé-Lois Armada, Jacobo Abati e Ignacio Montero	Un novo machado da Idade do Bronce atopado na Serra da Capelada
Antonio Rúa	San Andrés de Teixido. Notas en torno a súa fábrica
Redacción TERRAS	Revista de libros
Redacción TERRAS	Páxina autores

IV obradoiro de fotografía documental de rúa do Festival do Mundo Celta de Ortigueira

Participantes no obradoiro xunto ao concelleiro

do festival Ángel Lozano e aos organizadores

Diego Pérez Dopico e JesúsM. Giz

Este é o cuarto ano no que a asociación cultural Galioart, con Diego Pérez Dopico á cabeza e Jesús M. Giz como principal responsable da actividade, organiza o Obradoiro de fotografía documental de rúa do Festival do Mundo Celta.

Parte dos integrantes do obradoiro

cos docentes Xulio Villarino

e Tono Arias

Precisamente sobre o fotolibro versaba esta IV edición do obradoiro, ao que Tono denominou Sonora en relación ao motivo principal do festival pero tamén á sonoridade que buscaríamos nas imaxes e no fotolibro que de forma colectiva se pretendía construír durante eses 3 días que duraría o obradoiro, un obxectivo ambicioso pero que finalmente se conseguiu rematar o domingo á noite xa comezados os concertos. 

Foto: © Aurora 

Ao igual que o traballo en grupo, algúns dos participantes tamén empregaron a linguaxe fotográfica para construír historias sobre do acontecido no festival, un exemplo son os dípticos de Tere ou Malena Carballo dos que aquí podedes ver unha mostra, porque como dicía Cartier Bresson, “raramente unha foto ten a suficiente riqueza e rigor formal e a suficiente resonancia no seu contido como para que baste por si soa”, por ese motivo é preciso recurrir á reportaxe ou neste caso aos dípticos ou aos fotolibros.

Foto: © Les

Outro ano máis os participantes gozaron, algúns repetían ou tripitían participación, isto é porque o obradoiro permite meterse a fondo nese espírito do festival que te fai sentir moi vivo e rodeado desa enerxía positiva que flúe por cada recuncho da nosa vila neses días, os participantes víveno a través da súa paixón o que ten un efecto multiplicador. É un obradoiro de moita intensidade e irmandade, tanto dentro do grupo como coa relación cos folkies antes chamados hippies, que lles facilitan moito o seu traballo por ese bo ambiente e distensión xeralizados, o espírito festivaleiro infiltrase se dubida neste obradoiro.

As sensacións foron incribles para os participantes, esta convivencia de 3 días déixaos exhaustos fisicamente pero recargados mentalmente por una tempada. No obradoiro puideron visualizar unha gran cantidade de libros que foi imposible ver polo miúdo, pero serviron para coller ideas de futuros traballos e gozar da creatividade de numerosos autores. Os participantes aseguraron que farían unha visita ao espazo de Tono para ver todo ese material con maior acougo.

Foto: © Víctor Vázquez

Desa convivencia tan gratificante xorden moitas amizades e consolídanse outras, e é ese obxectivo de colectividade e asociacionismo nun traballo o que lles gusta xerar dende a asociación, nun mundo artístico onde a autoría ten ademais unha gran importancia. O venres á noite, Xulio Villarino, docente do obradoiro de 2018 fixo un oco na súa apretada axenda “parapentística” para facer unha visita na que houbo unha charla distendida que todos disfrutaron, incluído Iván Castro, que despois de tres obradoiros, este ano decidiu vir por libre e estivo por bastantes momentos máis cos participantes do obradoiro ao longo da fin e semana. 

Foto: © Bel Santos

Esta experiencia deixa “enganchados” a moitos que a proban, Paula Limia que traballa na farmacia de Sandomingo e que tiña pouca experiencia fotográfica até o de agora engranou perfectamente co grupo, e como lle dicía o outro día Jesús M. Giz, a fotografía xa nunca será o mesmo para tí, ao que ela asentía. Paula, unha persoa aberta que meteu no seu piso a dúas participantes descoñecidas pero que despois desta experiencia xa pasan a ser algo máis que simples coñecidas a pesares da diferenza xeracional.

Outra anécdota curiosa é o caso de Carlos Sendarrubias, fotógrafo de Ciudad Real que despois de facer o camiño de Santiago pola roteiro do norte e o camiño primitivo acabando en Fisterra pero tamén en Muxía, enterouse do festival ao que decidiu acudir, unha vez viu o programa e coñeceu da existencia do obradoiro de fotografía non o pensou dúas veces, coa mochila de 12 kg ás costas despois de mes e medio chegou Ortigueira para estar acompañando a parte do grupo xa dende o xoves. 

Foto: © Carlos

Foto: © JM Giz

Dende a asociación trasladan os seguintes agradecementos, xa que calquera proxecto require do apoio e a participación de moitos e neste sempre hai xente por detrás que posibilita e facilita as cousas, o que permite que este obradoiro sexa cada vez máis atractivo.

Foto: © Tere

1 – A todos e cada un dos participantes pola súa presenza, está claro que sen eles non sería posible, grazas dobremente aos que repetiron por segundo ou terceiro ano. Clara, Bel, Les, Malena, Luís, Carlos, Víctor, Tere, Paula e Aurora, grazas pola vosa confianza, tempo e boa predisposición.

Foto: © Clara

2 –Non queren deixar de agradecer aos 35 participantes durante estes 4 anos, así como aos docentes Alberte A. Pereira e Xulio Villarino que foron fundamentais para chegar a este punto.

3- A todos os que desinteresadamente colaboran na difusión do obradoiro a través dos distintos medios, redes sociais, páxinas web e o máis importante de todos, o boca a boca. Grazas en especial a Pilar, que participou en dúas edicións anteriores e un contratempo impediulle que puidese estar este ano pero a través do  amor que sinte por este festival e obradoiro atraeu a dous novos participantes. 

Foto: © Paula Limia

4 – A Elisardo de prensa pola súa axuda e facilidades nas xestións de pases e demais asuntos nestes días.

5 – Ao Concello de Ortigueira e á dirección do festival por toda a colaboración prestada e ao novo concelleiro do festival, Ángel Lozano polas súas palabras e compaña o día do peche do obradoiro. 

6 – A Francisco Xavier Martínez Prieto, párroco de Ortigueira, por estar aí sempre que se precisa algo.

Foto: © Malena Carballo

7 – A Tono Arias, que ofreceu xenerosidade e liderazgo, todo o mundo quedou encantado coa forma de enforcar o obradoiro e o bo ambiente conseguido. Dende a asociación so teñen palabras de agradecemento por confiar neles, por ser construtivo e “argalleiro” en todo momento e por telos tratado con moito agarimo. 

Foto: © Luís

8- Aos que axudan a acomodar aos participantes cando xa non hai prazas hostaleiras nun radio de 15km. A asociación sinala isto como un atranco organizativo importante. 

9 – E grazas aos que en Galioart, limpan, ordean, manteñen o local e a asociación tódolos días por amor ao arte, en especial a Diego Pérez Dopico e Billy polo traballo antes, durante e despois do obradoiro.

Podedes seguir as actividades da asociación a través do grupo de HYPERLINK "https://www.facebook.com/groups/galioart/"Facebook HYPERLINK "https://www.facebook.com/groups/galioart/"Galioart, do perfil de instagram e da súa web, nesta última hai un apartado para fotografía e dentro dese outro para o Obradoiro de fotografía de rúa do festival celta. Ahí están dispoñibles varios vídeos doutros anos así como o resultado gráfico do obradoiro 2019 nese fotolíbro editado e producido en tan solo tres días, intentando darlle certa coherencia e “sonoridade” ao conxunto de imaxes captadas polos participantes.



-------------------

Texto: Galioart

Un homenaje a Elena Quiroga emotivo y musical.

Xosé Mª Torres, Carlos Acuña, Alfredo Torres, Amparo Quiroga
(con el micro), Bernardo Penabade e Irene Castro.
(Foto: Victoria Díaz)

El sábado 6 de julio Terras de Ortegal tuvo a bien llevar a cabo un homenaje en la persona de Elena Quiroga. Santanderina de nacimiento, pero gallega de corazón y vocación, le bastaron tan solo unos días de verano con nosotros, con la década de los 40 del siglo pasado tocando a su fin, para empaparse de lo que nuestra tierra le ofrecía, cual esponja sedienta, se empapó de tal modo de nuestros paisajes, absorbió sus olores y sabores, escuchó a nuestros paisanos que un fecundo lastre de información aderezado con sorpresivas sensaciones, iba ocupando su lugar en unos huecos ávidos de curiosidad.

A raíz de una visita al Pazo de Brandaliz, y ya situada en el chalé de Segunda Calvo, amiga de su familia, no dudó en soltar ese exceso de equipaje a través de una novela, Viento del Norte, aunque su título inicial fuera Tumbaloureiro, con el cual hacía referencia a los vientos de la zona, pero que fue rechazado posteriormente. Con esta novela se hizo merecedora del prestigioso Premio Nadal en 1950, siendo la segunda mujer que consiguió tal distinción después de Carmen Laforet, y este premio fue, además, el revulsivo para iniciar una fructífera carrera literaria y la consecución, por ello, de otro galardón que la colocaría para siempre entre los grandes: un sillón en la Real Academia Española. Por todo ello, los actuales propietarios de la vivienda, la familia Castro Iglesias, no dudaron en apoyar esta iniciativa al abrir de par en par el edificio a todos aquellos que decidieron sumarse a la iniciativa.

El acto, presentado por las siempre sabias palabras del profesor Bernardo Penabade, y que contó con la asistencia de numeroso público, y la presencia de Amparo Quiroga, sobrina de la escritora -que se desplazó desde Santiago a Ortigueira con su marido, el profesor Carlos Acuña Castroviejo- consistió en el descubrimiento de una placa situada en el cierre de la vivienda, y en la cual se recuerda a la homenajeada.

 Al acto se sumó la edición de un libro, Elena Quiroga y Ortigueira. Aproximación didáctica a Viento del Norte, en cuyo interior se lleva a cabo un resumen del contexto literario de la época en la que Quiroga se desarrolló como escritora, así como las técnicas narrativas del momento, para más tarde analizar la propia obra de la autora y finalizar con la verdadera razón de este homenaje: la relación de Elena Quiroga con Ortigueira.

El autor de este ensayo, Alfredo Torres, dirigió unas sentidas palabras a los allí congregados, y en ellas está recogido un hecho importante, y es que Elena Quiroga no es, sino, una integrante más del elenco de personas que encontraron en nuestro decorado vital una fuente de inspiración sin precedentes, esto es un hecho que ha ocurrido, cómo no, en todos los campos artísticos, pero hoy toca hacer alusión a la literatura, arte en el que se movió la homenajeada, y bien podríamos interpretar el acto llevado a cabo como el comienzo de una serie de reconocimientos en las personas de aquellos escritores que utilizaron su arte para dejar impreso el cariño y el impacto que les había causado nuestra tierra ortegana, fuente, al fin y al cabo, de inspiración sin igual.

Recordemos que Ortigueira está reflejada en los escritos de literatos tan dispares como Álvaro Cunqueiro (un simple ciruelo que en Mera crecía le hizo pararse a escribir un poema - una oda- para reflejar esa suerte de “síndrome de Sthendal” que le embargaba); José Luis Sampedro (con su novela “Real Sitio” casi concluida, su estancia en Ortigueira le hizo cambiar personajes y parte de la trama); José Ortega Munilla, padre del conocido filósofo Ortega y Gasset (a raíz de hacernos una visita, como político, le pareció necesario que la protagonista de su novela La cigarra naciera en esta tierra);… y qué decir de los nuestros, de aquellos que por haber nacido aquí ya llevan la impronta del arte literario en sus genes: Leandro Pita Romero, Armada Teijeiro, Julio Dávila, Federico Maciñeira, Antonio Rivera Losada... e incluso Obdulia Dopico, nuestra Luly, que desde su atalaya se limita a escuchar lo que la Ría le cuenta para, más tarde, hacérnoslo saber en unos breves pero jugosos y sabrosos relatos. A todos ellos, que han puesto en el mapa a Ortigueira con letras de oro, les debemos, como se ha hecho con Elena Quiroga, que sus nombres queden grabados para la posteridad, que no haya cabida para ellos en los almacenes del olvido, en caso contrario también estaríamos olvidando al alma mater de todo esto: Ortigueira y sus gentes, y, como sabemos, nada es reconstruible con unos cimientos a medio hacer.

Un hermoso acto, sentido, pero sobre todo musical, pues contó con la intervención de varios miembros -Pablo, Adrián, Marta y Cecilia (flauta travesera, clarinete, teclado y percusión) - del grupo Festa Rachada, que interpretaron varias piezas que dieron realce a un ya bonito acto.

---------------

Texto: Manel Bouzamayor.

.

«Estío de cenizas», de José María Noguerol, unha vida decantada en poemas

Dez anos de inquietude poética decantados en Estío de cenizas, terceiro libro de poemas en castelán do comunicador, xornalista, publicitario e poeta coruñés, José María Noguerol. 

Licenciado en Filosofía, desenvolveu a sua traxectoria profesional no ámbito das institucións públicas, como o goberno de Canarias e o ministerio de Fomento, así como en diversos medios de comunicación como TVE, Cambio 16, Interviú e o Grupo Prensa Ibérica. Recentemente foi nomeado director de comunicación e relacións informativas do Teatro Real de Madrid. Coñecéndoo, descubrimos que se sente influenciado pola Xeración do 27: Antonio Machado, Juan Ramón Jiménez, Rubén Dario, o Lorca de «Poeta en Nova York», e sobre todo, por Leopoldo María Panero, da Xeración do 36 e Gil de Biezma do 50.
En “Estío de cenizas” dosifícanos as emocións dividindo esta obra en tres fases, xenerosas de recordos, frases que lle marcaron e asfalto. Desde as cadeiras dun pasado, abundantes personaxes, despedidas e escenarios que foron facendo ao home.

Desde “El claustro de las mañanas” convídanos a "dejar testigo del sol de las Cíes y del Cabo Ortegal”, rompendo ondas en catalán contra os gastados dentes do Colexio Teresa Herrera. Con “O alimento da devoración” intima con evocacións de adolescencia e mocidade, .. 

«[...] Éramos niños de pedernal y aroma

Que entrelazaban dedos de porcelana». 

Confesa, «ávido de substancias enamoreime». Coa paixón das balas exprésanse os seus versos 

«Cuando apareces te reconvierto

Te escribo te retuerzo te ignoro... 

...Cuando apareces yo desvanezco.»

O que se sabe de ningún lado nos convida a ser militantes da xenerosidade e exclama: «Soy humano ser humano». «Me sobran las soflamas», se automotiva mentres reflexiona «La tierra para el que la trabaja, o llano azul no admite esbirros». Trashumante polo territorio español, na terceira parte da sua obra, “Las páginas del viaje”, que ben poderían lerse como un só poema, fai metáforas á vida, ás ausencias e ao amor. En versos escritos, como moitos de Alberti, desde o madrileño paseo de Rosales, fálalle ao mar imaxinario, trasladándonos a praias urbanas, como oda que suple a ausencia da area. 

Pasean os seus versos desde Montserrat ata o Atlántico do Grove e Carnota, perfilando o Guadarrama pérdese naquel roteiro de Lavapiés a Peixaría, sobe a Érmua e ao Sedabal para chegar en tren a Monforte de Lemos. 

Ao seu criterio, e como perlas, redondea os seus poemas con aderezos en galego, catalán ou inglés. Recupera na súa contraportada o prólogo do seu anterior libro Alfinetes para Carlota, de Ana María Moix, quen nos di «Su victoria contra el tiempo consiste en entregarnos fragmentos de una vida que nunca llegaron a desvanecerse...»

Unha película de Godard, Salinas, Gandalf, Ifefix, Lennon & Mc Cartney, ata o Quixote e Sancho... todos conviven na súa «praia... de tolos—. Vagóns repletos, o Metro de Madrid ou unha bicicleta sen pedais, para escoitar jazz en Barcelona, un adeus desde a plataforma onde «vivía o meu soño»; todos os escenarios viven nesta obra. 

Apaixoante viaxe a inmersión en Estío de cenizas  de Noguerol, que foi repousado e acabado na nosa Ortigueira, onde está dispoñible na Biblioteca Municipal. Tamén pode atoparse nas librarías de Ortigueira e a través de diversas plataformas dixitais.

------------------

Texto: Fernanda Hermida Garel (poeta).

Inauguración do Museo etnográfico Monte Caxado d'As Pontes

Intervención de Felipe Senén na inauguración do museo.
Ao fondo, o ortigueirés Narciso Luaces e o director
do museo, José María López Ferro

Nun ambiente festivo, coma non podería ser doutro xeito, e realzado pola compaña dunha luz primaveral impoluta, ven de inaugurarse nas Pontes o Museo Etnográfico Monte Caxado”. 2.000 obxectos amoreados ó longo de 30 anos polo profesor José Mª López Ferro atoparon acougo neste novo fogar erguido nun espazo tamén case máxico: a Praza da Igrexa Vella, xerme do pobo que hoxe coñecemos.
Este evento, celebrado o pasado 30 de marzo, é o culmen merecido ó traballo de López Ferro, un traballo lento e rigoroso co que foi amoreando e catalogando as pezas que ía atopando ou lle ían achegando, algo que, coma ben dixo, comezou coma un xogo e rematou nesta obra que dende hoxe podemos gozar. Agora xa podemos ter preto de nós as pezas e utensilios que son o fío que aínda nos une ós nosos devanceiros, ó través delas seguen a falar con nós, a nos contar coma era a súa vida, e por riba de todo, fannos ver que ós conservar tamén o facemos cos noso orixes, as nosas raíces, as cales son necesarias para nos manter e alcanzar o futuro dun xeito máis doado.

Logotipo da fundación e museo

O acto en si comezou coas palabras, sempre sentidas e ateigadas dunha forza engaiolante, do museólogo Felipe Senén, quen non dubidou en enfrontar este Museo co mundo actual de “cocanilización” ou “macdonalización”, a arte e singularidade das pezas aquí expostas coa banalización e frialdade dos tempos que vivimos, porque son pezas que reflicten as nosas orixes e, xa que logo, a nosa orixinalidade. Isto é, rescatar a nosa identidade, a dos labregos e mariñeiros.

José María López Ferro, director do  Museo
(foto: Fundación MMC)

Aproveitou a ocasión para dedicarlle unhas palabras a Narciso Luaces, home que tamén leva dentro de si o espírito da terra. Tamén, coma non, ó verdadeiro artífice deste Museo, López Ferro, que levou adiante este proxecto coma un auténtico viacrucis, coma unha especie de “Xogo da Oca”, e a Secundino García, do Museo etnográfico Pazo da Capela, homes, todos eles, que acolleron esta cultura popular hoxe menosprezada, mais o fan porque lles gusta, o viven e, ó fin, é o seu mundo. Xente que, coas súas más, en silencio, e día a día, foron quen de levar adiante proxectos coma este cando, ás veces, os grandes poderes non son capaces tendo amplas organizacións e tecnoloxías ó seu servizo.

Unha vista do museo

Tomou a palabra Secundino García para resumir en catro puntos os pasos a seguir para erguer con éxito un museo: a) coleccionar, e facelo a cotío; b) conservar o conseguido; c) investigar e documentar, sobre todo baseándose nos nosos maiores; d) e divulgar, que é traballo máis difícil para que a xente se chegue até aquí. 

Narciso Luaces, pausado pero rexuvenecido ó se atopar no seu mundo, o que mellor coñece, fixo un resumo de porque chegou a levar adiante o seu Museo de Meixido no que Ferro tamén tivo algo que ver, razón pola que non dubidou en loar a súa figura.

López Ferro rematou o acto facendo unha morea de agradecementos a persoas, institucións, organismos e empresas que nos da unha idea da cantidade de xente que colaborou nesta obra, algo, amais, necesario e imprescindíbel para chegar onde chegou. Mais, dixo, isto non rematou, pois teño un soño que non é outra cousa que ampliar este museo e engadir unha forxa, unha carpintaría.., ó fin, facer das Pontes unha vila etnolóxica. 

------------------------

Texto: Manel Bouzamayor
Fotos 1 e 4: Manel Bouzamayor