xoves, 14 de setembro de 2017

Peche da fundación Ortegalia

.




Foron varias as persoas que durante o verán nos teñen preguntado polo peche da fundación Ortegalia, o organismo que impulsaba a actividade cultural en Ortigueira. En termos estrictos, a fundación –que saibamos- segue existindo, e os que están pechados son os dous edificios onde desenvolvía o seu labor, situados na rúa do Salgueiro, a carón da praza das Tres Farolas ortegana: o principal (un fermoso edificio que foi antiguo cine), que contén determinadas coleccións arqueolóxicas e unha mámoa de lousa, así como o  situado enfrente, onde estaban as oficinas da entidade.

No blog da fundación, que segue sendo accesible por internet (non así a web propia da fundación, www.ortegalia.es, que conduce a outra cousa) a última noticia é do 2 de febreiro deste ano, e trata da inauguración dunha exposición, ademáis dun aviso, sen data, que indica: “O museo permanecerá pechado ata novo aviso. Desculpen as molestias”.

Como se sabe, a Fundación Ortegalia foi  creada no ano 2000, e tiña por obxectivos principais a protección, recuperación e difusión do patrimonio histórico, monumental e paisaxístico. Está rexida por un Patronato, do que forman parte o concello de Ortigueira, a deputación da Coruña, a Xunta de Galicia e outras entidades, que deberían soster economicamente a sua continuidade.
Desde antes do verán os edificios están pechados, e as 2 persoas que traballaban alí, a directora, Enma Sandá, e a responsable do parte museística, Marta Fraga, cesaron no seu labor; non hai - que saibamos- ningunha nota oficial do Patronato que informe da situación actual e do futuro da fundación en sí, dos edificios (propiedade da Xunta de Galicia), dos bens materiais da fundación e dos inmobles adscritas á fundación (Muiño de Mareas de Senra, casa de Couzadoiro, etc.), unha eiva informativa que é criticable.


Sería interesante que o concello de Ortigueira puidera recuperar a xestión e uso dos edificios, que contan cunha sá de conferencias moi útil e ben preparada, onde TERRAS DO ORTEGAL ten desenvuelto diversas charlas e tertulias desde hai varios anos. Pola nosa parte queremos agradecer a Enma e a Marta a súa colaboración durante todo o tempo que estiveron traballando alí, e recoñecer o seu traballo de impulso cultural e lamentar o seu cese.
.

venres, 8 de setembro de 2017

TERRAS DO ORTEGAL EN CARIÑO

.




Siempre es un placer volver a Cariño, la amabilidad de sus gentes y la vuelta por el paseo marítimo nos sigue emocionando, además la tarde estaba espléndida, el sol de justicia  y el motivo de lo más apetecible. Llegamos con tiempo suficiente para contemplar como se instalaban las barracas para festejar a San Bartolo y tomar una cañita fresca en buena compañía.

Poco a poco se fue juntando el grupo de amigos de “Terras do Ortegal” y pasamos a conocer las magníficas instalaciones de la fábrica de conservas “La Pureza”. Ana Docanto fue la mejor cicerone que pudimos tener, con mucha paciencia nos fue explicando el proceso de la conservación del pescado, desde que entra por la puerta, hasta que sale correctamente enlatado para su distribución. Bonito, caballa, sardinitas, mejillones… todo el sabroso mundo del mar para ser degustado como una delicatesen por su alta calidad.

La fábrica fue creada en 1924 por Vicente Docanto Martínez, pasando posteriormente a manos de su hijo Jesús Manuel Docanto Abella y constituyéndose en una sociedad  integrada por los hermanos Docanto Bouzamayor en 1994. En el año 2000, y siguiendo la tradición familiar, Ana funda “Conservas Vegetales y Mermeladas Amieiro”, que seducen los paladares más exquisitos, tal como pudimos comprobar con las conservas que nos regaló para que probáramos. En la tienda se venden mermeladas de todo tipo, incluso de vino mencía, muy adecuada para tomar de aperitivo untada con queso azul. Latas de grelos, cremas de zanahoria, calabaza… En fin, manjares deliciosos para gourmets de gustos delicados, con sabor a nuestra tierra,  que están para chuparnos los dedos.
Foto: Victoria Díaz Castañeira
Terminamos la tarde asistiendo a la presentación del Nº 4 de la Revista ‘Terras do Ortegal’, en la Casa del Concello. El concelleiro de Cultura, Jonathan Miranda, saludó a los presentes, entre los que se encontraba el actual alcalde de Cariño, José Miguel Alonso Pumar y el ex José Luís Armada,  así como al amigo Pepe Riola, a quien tuvimos el gusto de saludar, indicándonos que seguía a vueltas con: “O cano de Biriño”. Inició el acto el joven investigador Lois Armada Pita, colaborador en la edición con un trabajo sobre el “Geoparque del Cabo Ortegal”. A continuación tomó la palabra, con una exposición muy didáctica, José María Leal Bóveda, licenciado en Geografía que nos acercó a: “A matrícula de mar e o reclutamento de homes para a Armada Borbónica no Ortegal”. José María Bermúdez Garrote, Práctico jubilado, habló de forma amena sobre: “La carpintería de ribera en la ría de Ortigueira”, un exhaustivo trabajo en el que sigue investigando. Por último, Francisco Javier Martínez Prieto, párroco de Ortigueira, con su magistral palabra abogó por la unión de todos, para que el nombre de nuestra comarca sea respetado y conocido allende los mares y dio a conocer: “Algúns datos salientables da parroquial de Santa María de Mañón”.

A las diez de la noche, con un fresquito reparador y una noche estrellada, nos despedimos de nuestros vecinos de Cariño y regresamos a Ortigueira con el firme propósito de regresar a disfrutar del ambiente festivo que se anunciaba por las calles engalanadas del puerto pesquero.
Gracias, José María Torres, por tirar del carro con tanto entusiasmo.

                       LULI

Foto superior (de esquerda a dereita): Luli Dopico, Francisco Javier Martínez, Toñi Girón, Pepe Bermúdez, Xosé María Leal, Ana Docanto, Ana María Torres, Marisa Pérez Ojea e Xosé María Torres.
Foto inferior (de esquerda a dereita): Francisco Javier Martínez, Pepe Bermúdez, Xosé Lois Armada, Xosé María Leal e Jonathan Miranda.

Texto publicado en La Voz de Ortigueira, nº 5.279, 08.09.17.

martes, 5 de setembro de 2017

Inauguración da exposición de pintura de Isabel Rego

Foto: Socorro Rey Rego

.

Palabras de presentación a cargo de Luli Dopico:

A Ría está preciosa; as montañas azuis —que cantou Antonio Rivera— son o mellor telón de fondo que podemos ter hoxe aquí. O inicio de setembro comeza como mellor sabemos facelo as xentes de Ortigueira: coa presentación da obra pictórica dunha muller artista que empeza a camiñar, amosándonos a súa alma a través dunha infinda paleta de cores que forman parte da súa vida.

Isabel, sei como te sentes, sei desa inocencia túa, da timidez que che embarga, do medo que traspasa a túa pel e dos nervios que non te deixan falar... é a ti a quen deberiamos escoitar, e non a min, que pouco entendo de arte.
E sei como respiras, porque así respiraba eu cando don David Fojo me chamou para entregarme a separata do meu primeiro libro «Á beira do Landro», aqueles contos que tiñan a frescura de ser editados sen máis por un home bo que desexaba o ben de todos nós. Aquela mañá crucei o Cantón orgullosa, abrazando o libro contra meu peito, como se fose un fillo máis. Así tes que estar ti: orgullosa dunha espléndida obra que nos amosas na madurez da túa vida; satisfeita porque hoxe estás demostrando a todos que es unha artista de pés á cabeza, porque te apaixonas co teu traballo e xa non podes vivir sen pintar, como servidora non pode vivir sen escribir.
Foto: Socorro Rey Rego

Pintas e soñas no teu santuario de Miñaño, na túa casa chea de lembranzas, buscando esa luz natural que entra pola fiestra onde está instalado o teu cabalete. Nos teus cadros nótase que estudaches deseño arquitectónico, pois presentas esa visión xeométrica e lineal que enches con espazos naturais: unha árbore, unha flor, un limoeiro…

Falabamos hai uns días de encontrar a «clave do éxito» que sería como atopar «a chave das noces»; que che gusta a pintura de Beryl Cook porque pinta dun xeito simpático as cousas que a rodean; que se foras unha cor, serías o verde piñeiro que tanto che custa conseguir; que os teus cadros arrecenden a óleo e saben aos mares dos teus amores, o Caribe e o mar galego, a nosa paisaxe da vida para seguir tirando…; e que se foses unha froita serías unha laranxa amarga, —moi saborosa para facer marmelada, engado eu.
Isa, es todo iso e moito máis. Es un pedazo de muller e unha artista no máis amplo sentido da palabra, porque es capaz de transmitirnos todo o que ti soñas: es espello, armario, silla da casa… obxectos que revalorizan os sentimentos, enseres da vida cotiá que removen as lembranzas agochadas no fondo do ‘Almario’, unha palabra que me encanta empregar e que lle copiei a Mario Benedetti cando pregunta «¿en qué ALMA o ALMARIO? [estará]».
Dicirche que xa non estás nese proceso de busca, que xa chegaches, aínda que como moi ben dixeches: «Sempre se está aprendendo, pero hai que ser constantes». 


Foto: Socorro Rey Rego


Neste momento gustaríame ser crítica de arte para explicarme mellor. Non o son, pero si sei ver esa paleta de cores frías nos teus temas africanos, fronte a esa outra cálida das emocións máis intensas das túas paisaxes; desas casas sen xente para que as habitemos, para que entremos nelas ata a cociña e aliñemos as nosas sensibilidades; en fin, desas persoas sen faciana para poñerlles nós os rostros que queiramos. 
Sei que me gustan os teus cadros —que nos gustan a todos os que estamos aquí— porque transmiten eses sentimentos que todos agochamos dentro. Sumámonos con ilusión a este nacemento teu como muller pintora, que comprendemos esa emotividade que se agocha en ti e ese medo a presentarte en público. 

Querida Isabel, vivir para amar, vivir para soñar, para escribir, para pintar… en fin, vivir para dar fe de que o noso paso por este mundo foi fecundo e procuramos dar o mellor de nós para deleite dos ollos e da imaxinación.
Como cada quen vai ver nos teus cadros o que desexa ver, eu,  en nome de tódalas túas amigas, de toda a túa familia, de toda a xente que te acompaña nesta presentación, quero darche as grazas por compartires tan marabillosa obra.
Grazas e, por favor, pecha os ollos para sentir o grande aplauso que brota dende o noso corazón.

Luli Dopico (1 de setembro 2017)



luns, 14 de agosto de 2017

Éxito da estrea do musical CHICAGO en Ortigueira

.


O domingo 12 de agosto estrenouse no teatro de Beneficencia de Ortigueira o musical CHICAGO, a cargo do grupo afeccionado Ultreia dirixido por Elíxio César Silvent, autor asimismo da adaptación ao galego da obra.
Hai que comezar dando os prabéns ao grupo Ultreia, que nos sorprende unha vez máis; poñen o listón cada vez máis alto! E supérano!
Todos interpretan moi ben. Maikol cun papel moi complicado, que resolve de maravilla; e que dicir dos protagonistas! Cantan e bailan en escea como se en vez de afeccionados fosen verdadeiros profisionais.
Foto de Marga Ínsua

Todos bordan o seu papel: Carmona co seu, entre xocoso e entrañable, fai que o espectador non saiba se rir ou chorar; que ben o fai! E David no seu papel de travesti? Ben, ben!
Porque non é o argumento o que fai que o espectáculo valla a pena (uns crímenes pasionais e unha prisión preventiva), non. É a posta en escea o que conta, o vestiario e a coordinación de todos os elementos sobre todo.
Todo isto fai de Elixio un estupendo director de teatro.
Felicidades e adiante!!!


(Crónica de Mari Luz Martínez)

martes, 8 de agosto de 2017

Presentación do libro "HISTORIA DEL CINE Y EL TEATRO EN LA COMARCA DEL ORTEGAL”"

Foto: Elixio César


O pasado venres 4 de agosto presentouse no Teatro da Beneficencia de Ortigueira o libro “HISTORIA DEL CINE Y EL TEATRO EN LA COMARCA DEL ORTEGAL”, de de José Manuel Suárez Sandomingo , editado por AXAC, entidade  que dirixe o catedrático Alexandre Veiga, dentro da colección Ortegal.

O acto foi presentado pola concelleira de Cultura de Ortigueira,  María Isabel González, que deu a palabra a Luís Alonso Santiago, quen narrou en primeira persoa algunhas das actividades teatrais nas que participou na nosa Vila e lembrou con cariño e emoción a persoas xa desaparecidas, das que destacou as súas cualidades dramáticas e personais.
Suárez Sandomingo tomou despois a palabra para facer un percorrido polos distintos apartados dos que consta o libro e, a modo de guía, explicar someramente a temática de cada capítulo. A presentación  do autor trasladou ao público a tempos e vivencias que xa forman parte da historia da nosa comarca e que desperta un grande interese entre os veciños e veciñas a xulgar polo público alí congregado. A charla, amena, rematou con varias preguntas que o público fixo ao autor e que Suárez Sandomingo foi dando cumprida resposta. Á saída firmou numerosos exemplares para os asistentes.
“HISTORIA DEL CINE Y EL TEATRO EN LA COMARCA DEL ORTEGAL” é un concienzudo e interesante traballo de investigación feito co rigor e a paixón que caracteriza ao autor e que fai que este libro resulte tan ameno á lectura como outras anteriores publicacións de Suárez Sandomingo.

O libro, de 275 páxinas e fermosa factura, conta con numerosas fotografías de época, interesantes carteis de cine e teatro, así como planos e gráficos cronolóxicos explicativos, o que o converte  nunha peza imprescindible nas bibliotecas de todas as persoas interesadas na historia do cine e do teatro e que teñan a Ortigueira no corazón.
Debemos felicitar ao autor e felicitarnos, como orteganos, de contar entre os nosos veciños con este investigador e divulgador interesado polos acontecementos e polas xentes da nosa comarca.
(Crónica elaborada por Elixio César)

mércores, 19 de xullo de 2017

Presentación do Número 4 da Revista TERRAS DO ORTEGAL

Foto: Antonio Mtnez. Pernas




Mañá xoves, 20 de xullo ás 8.30 da tarde, no antiguo Hospital de San Roque de Ortigueira teremos a presentación do número 4 (2017) da revista TERRAS DO ORTEGAL, que xa está presente nas libraría da zona desde hai uns días. O número conta cun dossier de 6 artigos adicado ao concello de Mañón, que se reflexa na portada que ten unha fermosa fotografía de Antonio Martínez Pernas.

Xa van catro anos dunha aventura que comezou en 2014, co número 1 desta revista de estudos que quere difundir e estudar a cultura e a historia dunha comarca rica nestes valores.
Estamos contentos e agradecidos a todos os autores que confiaron na nosa revista, a todos os lectores que mostraron interese nesta publicación, e sobre todo a todas as persoas que se fixeron socias da asociación, pois foron os piares imprescindibles para que a revista chegase a nacer.
Na presentación estarán varias das persoas que colaboran neste número, como Obdulia Dopico, que falará da experiencia da editorial O Paporroibo nos anos 90 do pasado século, José Manuel Bouzamayor, que falará da breve vida co concello de San Adrián de Veiga (entre 1835 e 1849), o Emilio Castro, que falará do mestre Rafael Fernández Casas, un recoñecido mestre da escola laica da Devesana nos anos 20 e Carmen Loureiro, que falará da "desmemoria histórica".
Acompañaranos tamén José Manuel Bermúdez, que ten un extenso traballo sobre os carpinteiros de ribeira da ría de Ortigueira e Carlos Breixo, Cronista Oficial, que coordinará a presentación do acto.
O acto está aberto a todas as persoas interesadas.
Previamente, ás 7 da tarde, no mesmo local terá lugar a Asemblea Xeral 2017 da asociación  TERRAS DO ORTEGAL, á que poderán asistir as persoas que teñan a condición de socias da entidade ou calquera que se inscriba nese momento.

sábado, 1 de xullo de 2017

Presentación da triloxía Zarcos, de Obdulia Dopico


Foto: Álvaro F. Polo



A escritora Luli Dopico ten xa unha longa experiencia de anos como escritora, pero os seus primeiros libros, publicados nos anos 90, non foran presentados públicamente, por diversos motivos, entre eles a intensa adicación que tivo que facer na asociación e edicións O Paporroibo, precisamente para impulsar que outros publicaran os seus libros.

Pero nalgún momento chega o ocasión, e o pasado xoves, 29, Luli decidiu presentar a triloxía Zarcos, composta polas novelas Querida Azul, Diario de Ana e Confesiones de S. O lugar escollido foi a Biblioteca Municipal de Ortigueira, un espazo sempre acolledor grazas á disposición da directora María José e da auxiliar Mónica.
Acompañaban á autora Vanesa Trevín, concelleira de Patrimonio e María del Mar Fernández Polo, compañeira nas lides educactivos no colexio público de Ortigueira.


Vanesa fixo unha presentación emotiva, declarándose admiradora de Luli polo seu labor cultural, sobre todo desde que lle fixo unha entrevista sobre o Paporroibo para un traballo académico. María del Mar fixo unha intervención máis espontánea, se ben leída, informando a todos os presentes da recente xubilación de Luli como profesora, ao rematar o curso escolar estes pasados días.

inalmente a escritora foi presentando os 3 libros, os dous primeiros impresos en Logroño grazas á intervención do seu amigo Alberto Mera Meizoso (autor dunha curiosa obra sobre as Naves Celtas). Nunha mostra da sua experiencia didáctica, dibuxou nunha pizarra o triángulo amoroso que explicaba a trama seguida nas tres novelas. Luli describiu con simpatía como foi o proceso de creación e de publicación, indicando que a primeira novela, Querida Azul, está esgotada, pero poden atoparse exemplares para préstamo na Biblioteca.
As outras dúas obras, Diario de Ana e Confesiones de S., están á venda nas librarías.
Finalizamos desexando á nosa amiga Luli que goce dunha merecida xubilación... e que se adique a escribir. Agardamos aínda moitos froitos da súa man!